Voortgang beleid WMO

AAN: College van B en W Terneuzen
Betreft: Voortgang uitvoering Wmo 2015
Datum: 14-11-2019

Geacht college,
De Adviesraad Wmo Terneuzen is gevraagd advies uit te brengen over de voortgang beleid Wet maatschappelijke ondersteuning. Wij volgen daarbij de voortgangsbrief. Maar eerst nog een algemene financiële opmerking. In de ogen van de adviesraad moet op voorhand niet worden uitgesloten om een deel van de stijgende inkomsten in 2020 uit het Gemeentefonds te gebruiken voor het sociaal domein, mocht de kwaliteit en de kwantiteit van de zorg onder druk komen te staan.

Thema sociale samenhang

Bij de inleiding past de opmerking dat dit thema  niet los kan worden gezien van dorpen en wijken die een sterke sociale structuur dienen te hebben. Daaronder valt onder meer een (zo) gelijkmatige opbouw van de bevolking. In een dorp of wijk waar veel ouderen wonen, is sociale samenhang moeilijker te bereiken. Hier wordt direct een link gelegd met het beleid van de gemeente op het terrein van de ruimtelijke ordening en realiseren van woningbouw.

Mantelzorgondersteuning en respijtzorg

In het reguliere overleg van de adviesraad met wethouder en beleidsambtenaren is er meermaals op gewezen dat onafhankelijke cliëntondersteuning bij keukentafelgesprekken een recht is. Dit is vastgelegd in de Wmo. Indien nodig dient hiervoor financiering beschikbaar te worden gesteld. Goede voorlichting vanuit de gemeente is wat ons betreft van grote waarde.

In het algemeen kan worden gesteld dat de overschrijding van de budgetten in het sociaal domein voortkomen uit indicatieve ondersteuning. Het belang van het werk van mantelzorgers wordt hiermee nadrukkelijk onderstreept. Anders gezegd: waar mantelzorg ontbreekt moet betaalde hulp worden ingezet. De gemeente moet er alles aan doen om het sociale klimaat te versterken, opdat zij garen spint bij zoveel mogelijk mantelzorg.
Dat gesteld hebbende bestaat er bij de adviesraad grote zorg omtrent de zwaarte van het mantelzorgwerk. Niet zelden is dat een te zware taak voor een partner bijvoorbeeld. Er zouden meer mogelijkheden moeten zijn om verlichting te bieden.

Huishoudelijke hulp via zo-net

Recent is de adviesraad vanuit aan-z uitgebreid ingelicht over de gang van zaken bij zo-net. Wij delen de zorgen van het college waar het gaat over de sterk toegenomen kosten van de algemene voorziening huishoudelijke hulp. Het idee om met ingang van 2020 huishoudelijke hulp alleen via een maatwerkvoorziening te doen plaatsvinden heeft onze instemming.
Het college schrijft: ,,Voor bestaande cliënten zal een administratieve omzetting naar een maatwerkvoorziening plaats gaan vinden. In 2020 en 2021 zullen alle cliënten van zo-net herbeoordeeld moeten worden.’’
De huidige cliënten van zo-net gaan met ingang van het nieuwe jaar 19 euro eigen bijdrage per maand betalen. Indien bij de herbeoordeling van de 1000 klanten van zo-net blijkt dat er wordt gekort op het aantal uren, pleiten wij voor een redelijke overgangsregeling, die in overleg met klanten wordt afgesproken. Hierbij verwijzen wij naar artikel 23 lid 2 van de verordening. Daarin staat dat een cliënt recht houdt op een lopende voorziening totdat het college anders heeft besloten. Ook in dit verband is het zaak voor de gemeente om duidelijke voorlichting te geven op het niveau van de cliënt.
 Wij kunnen ons vinden in het idee om zo-net om te vormen tot een maatwerkvoorziening en dat er zodoende een weging komt naar de noodzaak. De focus ligt op hulp voor mensen die het nodig hebben.  De ombouw geeft het personeel meer zekerheid dan het geval zou zijn bij het afstoten van deze vennootschap van aan-z naar een derde partij.
In dat verband merken wij op dat organisaties die de gemeente inschakelt voor het verlenen van diensten en werkzaamheden nadrukkelijk moeten worden gewezen op goed werkgeverschap. Daartoe behoort het zorgvuldig plannen van de inzet van personeel bij zorgverleners, zodat ingehuurde taken goed kunnen worden uitgevoerd.

Thema maatwerkvoorzieningen

Verandering eigen bijdrage Wmo-voorzieningen

Het naar draagkracht betalen voor algemene voorzieningen met een duurzame zorgrelatie wordt ook hier gewijzigd in een vast abonnementstarief van 19 euro per maand. Het gaat dan om onder meer scootmobielen en aanpassingen in de woning, begrijpen wij. Het is ons niet duidelijk of er voor de berokken burgers financieel voordeel of nadeel zit aan deze wijziging. Verschil met de huishoudelijk hulp is dat er daar sprake is van een mogelijk wijzigende situatie in het aantal uur dat hulp wordt verkregen. Dat is hier niet het geval: de scootmobiel blijft de scootmobiel. Derhalve is er voor ons geen aanleiding om hier vraagtekens bij te zetten. De eigen bijdrage van 19 euro is een hard gegeven. Wel dient de uitvoerende instantie erop gewezen te worden, dat bijvoorbeeld voor kleine aanpassingen in een woning, cliënten eerlijk geïnformeerd moeten worden. Het lijkt de adviesraad een vreemd gegeven dat burgers voor kleine aanpassingen maandelijks een bijdrage van 19 euro verschuldigd zouden zijn.

Tot slot

Nu de centrale overheid heeft bepaald dat een belangrijk deel van de jeugdvoorziening in regionaal verband zal worden georganiseerd en het feit dat binnen het sociaal domein Wmo- en niet-Wmo gerelateerde zaken in een steeds nauwer verband met elkaar verweven zijn, willen we hierbij nogmaals pleiten voor een Adviesraad sociaal domein in plaats van een nu te beperkte Adviesraad Wmo.

Wij sturen een afschrift van dit advies naar de gemeenteraad.

Namens de  Adviesraad Wmo,

Hoogachtend,

Annemie van Roij       Mariëtte Buijck        Peter Beije
Voorzitter                    Secretaris               Penningmeester (i.o.)