Agrarisch cultuur erfgoed, kerken en molens

Agrarisch cultureel erfgoed

Historisch waardevolle boerderijen zijn beeldbepalend voor ons landschap. Daarom vinden we het belangrijk om ons agrarisch erfgoed zoveel als mogelijk te beschermen en in stand te houden. We ondersteunen graag in het zoeken naar mogelijkheden voor het behoud van agrarisch erfgoed in onze gemeente. Naast restauratie zijn er mogelijkheden in de vorm van her- of nevenbestemming. In 2024 stellen we een plan van aanpak op, met een inventarisatie van het bestaande cultuurhistorisch waardevolle agrarisch erfgoed in onze gemeente. Aan de hand van deze inventarisatie willen we ondersteuning bieden ten aanzien van de historisch waardevolle boerderijen die extra aandacht vragen.

Subsidie

Voor subsidiemogelijkheden voor agrarisch cultureel erfgoed, kijk dan op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Of op de website van het Boerderijenfonds. Dit is een landelijk stimuleringsfonds voor herbestemming, in combinatie met verduurzaming en restauratie, van agrarisch erfgoed. 

Kerken

Onze gemeente heeft 44 (voormalige) kerkgebouwen. In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een kerkenvisie. Dit is een strategische visie op de toekomst van alle kerkgebouwen in onze gemeente: monumentaal, niet-monumentaal, oud en nieuw, ongeacht geloof. In mei 2023 hebben we een aanvang gemaakt met een startbijeenkomst voor kerkeigenaren. Met bijna alle kerkeigenaren hebben we daarna individuele gesprekken gevoerd. De inventarisatiefase is afgerond.

Participatie inwoners en andere stakeholders

Tot eind maart 2024 konden onze inwoners hun mening geven op de toekomst van kerken en gebedshuizen in onze gemeente, over het behoud en gebruik ervan. Ook hebben we gesprekken gevoerd met de ambtelijke organisatie en met andere stakeholders vanuit de gemeente, die van belang kunnen zijn binnen de geconstateerde problematiek, of kansen kunnen bieden voor samenwerkingen. De uitkomsten van het participatietraject zijn opgenomen in de rapportage (kerkenvisie). Deze helpen ons de juiste keuzes te maken aangaande het behoud en gebruik van deze markante gebouwen in de toekomst. In het tweede kwartaal van 2024 stelt de gemeenteraad de Terneuzense kerkenvisie vast.

Molens

De gemeente Terneuzen heeft vier molens. Twee hiervan zijn in gemeentelijk eigendom en twee zijn ondergebracht in een stichting.

• Spui: de Eben Haëzer korenmolen. Dit is een ronde stenen beltmolen uit 1807 (eigendom van de gemeente Terneuzen)
• Hoek: korenmolen ‘Windlust’. Dit is een ronde, uit baksteen opgetrokken stellingmolen uit 1857 (eigendom van de gemeente Terneuzen)
• de Stadsmolen van Axel: een ronde bakstenen stellingmolen uit 1750
• Biervliet: De Harmonie. Dit is een ronde stenen beltmolen. Oorspronkelijk in 1842 gebouwd als stellingmolen en ingericht als oliemolen

Daarnaast hebben we in Sas van Gent een restant van een molen. Gebouwd in 1828, oorspronkelijk een achtkante houten bovenkruier. Deze is in 1944 beschadigd. De molen is in particulier bezit. In Overslag staat een restant van de Ronde Molen. Bouwjaar 1859, verdwenen in 1925. Dit was een stellingmolen, met als functie korenmolen.

Onze visie op molens

We willen graag dat de molens daadwerkelijk draaien. Een stilstaande molen is niet goed voor het binnenwerk. Op alle vier de molens is een molenaar actief. De gemeente pleegt regulier onderhoud aan haar molens in Spui en Hoek. De molens van Axel en Spui zijn in gebruik als korenmolen en te bezoeken. De molen van Hoek is tijdelijk buiten gebruik, in afwachting van vervanging van de roeden. De stichting Behoud Molen ‘de Harmonie’ Biervliet houdt zich bezig met de restauratie van deze molen. Na restauratie zal ook deze molen de tand des tijds weer kunnen doorstaan.