Samen werken aan morgen

Net als in heel Nederland, wonen en werken in onze gemeente veel arbeidsmigranten. Ze zijn belangrijk voor onze economische groei en dragen ook bij aan het behoud van voorzieningen. De verwachting is dat het aantal arbeidsmigranten in de toekomst zo blijft en zelfs toeneemt. Er zijn in onze regio namelijk genoeg branches en ontwikkelingen waarvoor we nu en in de toekomst extra handjes nodig hebben.

Goed leven in Terneuzen staat centraal voor alle inwoners van Terneuzen. Dus zowel de inwoners die hier al langer wonen, als degene die hier nieuw en wellicht, maar tijdelijk voor het werk zijn. We willen iedereen die hier komt wonen of werken een warm welkom geven. 

Verbeterpunten

Toch blijven er wat betreft de huisvesting van arbeidsmigranten verbeterpunten. We pakken die als gemeente met verschillende partners breed aan. Zo kunnen we op het gebied van beleid en regelgeving nog een slag slaan. We zijn in dat kader bijvoorbeeld bezig met het actualiseren van de regelgeving rondom flexbewoning. Flexbewoning biedt de mogelijkheid om in bestaande woningen huisvesting te bieden aan personen die geen huishouden vormen, maar wel langdurig binnen onze gemeente verblijven. 

Als gemeente voeren we geregeld controles uit om te kijken of deze huisvesting voldoet aan de regels. Is dat niet het geval, dan moet de verhuurder daarmee aan de slag. Daarnaast kijken we hoe de huisvesting anders kan. Zo denken we mee over ontwikkellocaties voor brede huisvestingsconcepten. Uit de ervaringen met de huidige grotere wooncomplexen blijkt dat die minder overlast veroorzaken, dan allemaal losse verhuurde huizen in een straat. Ook helpt het uitwisselen van kennis en ervaring in verschillende netwerken in het vinden van oplossingen.

Leefbaarheid behouden

We ondernemen verschillende activiteiten om de leefbaarheid in kernen en wijken te behouden. Veel heeft te maken met voorlichting, want niet iedereen is op de hoogte van de regels in onze samenleving, bijvoorbeeld op het gebied van parkeren en huisvuil. We willen zorgen dat internationale werknemers goed hun weg weten te vinden binnen onze gemeente. Als arbeidsmigranten meer weten over het reilen en zeilen rondom werken en wonen in Terneuzen, kunnen ze daar ook naar handelen.

Inclusieve en betrokken samenleving

Door de huisvestingsproblematiek hebben arbeidsmigranten in de gemeente helaas een vrij negatief imago. Met de campagne ‘Samen werken aan morgen’ willen we meer inzicht geven in het nut en de noodzaak van de arbeidsmigrant én vooral ook de mens achter deze onmisbare arbeidskracht laten zien. Arbeidsmigranten kunnen je collega’s zijn op het werk, buren in de straat of ouders op het schoolplein. Door elkaar beter te leren kennen, willen we samen werken aan een inclusieve en betrokken samenleving. Laten we samen zorgen voor een toekomst, waarin iedereen zich thuis voelt.

Emanuela Hermes is van het Zeeland International Center (voormalig Expat Center Zeeland), locatie Terneuzen. Het Zeeland International Center biedt advies en praktische ondersteuning aan internationals die zich in Zeeland willen vestigen. Onder deze internationals vallen kennismigranten, arbeidsmigranten en internationale studenten. De ondersteuning richt zich op uiteenlopende terreinen zoals wet- en regelgeving, huisvesting, onderwijs en sociale activiteiten. Het doel is dat expats zich snel thuis voelen in Zeeland.

Belangrijke rol arbeids- en kennismigranten 

Volgens Emanuela speelt de aanwezigheid van internationale werknemers in de gemeente Terneuzen een belangrijke rol in de lokale economie. “Als je ziet wat er aan vacatures openstaat, kunnen we ook niet zonder de internationale medewerkers. Zij zorgen voor de invulling van de openstaande vacatures. Die vacatures zijn met name te vinden in de sectoren techniek en wetenschap, waar de behoefte aan personeel steeds groter wordt. Ook zien we dat veel jongeren wegtrekken, er is vergrijzing. We willen natuurlijk dat de gemeente gaat groeien, dat voorzieningen behouden kunnen blijven en dat we openstaande vacatures kunnen opvullen. Daar hebben we arbeidsmigranten hard bij nodig.” 

Verschillen

Er bestaat onderscheid tussen arbeidsmigranten en kennismigranten, en hoe beide groepen bijdragen aan de regio. Emanuela legt het verschil uit.
 “Arbeidsmigranten zijn werknemers die naar Nederland verhuizen om banen te vervullen in sectoren waar een tekort aan lokaal personeel is. Deze arbeidsmigranten vervullen functies in onder andere de landbouw, bouw en visserij. Ook voor seizoensgebonden arbeid worden de arbeidsmigranten gevraagd. Denk aan het plukken van fruit in de seizoenen. De reden voor deze migratie is vaak economisch, namelijk meer werkgelegenheid.”
“Kennismigranten komen naar Nederland voor hooggekwalificeerd werk in de kennisintensieve sectoren, zoals technologie, wetenschap en duurzaamheidsinnovatie. Zij worden vaak aangetrokken door grote bedrijven in de regio, zoals Dow Chemicals en Yara, en beschikken over vaardigheden en kennis die schaars is in de lokale arbeidsmarkt.”

Diverse nationaliteiten

In Terneuzen zijn veel nationaliteiten vertegenwoordigd. Er wonen circa 2500 internationale werknemers en er zijn ruim 3000 tijdelijke werknemers van buitenlandse komaf werkzaam.

Arbeidsmigranten komen voornamelijk uit Polen, Roemenië, Bulgarije, Spanje en Portugal. “Ook zien we migranten uit non-EU landen zoals India, voor specifieke expertise. Tijdens ons jaarevenement waren er zelfs meer dan 55 nationaliteiten aanwezig, wat de diversiteit van de nationaliteiten in onze regio laat zien.”
Emanuela benadrukt dat succesverhalen van volledig geïntegreerde internationals laten zien dat, met de juiste ondersteuning, zowel arbeids- als kennismigranten niet alleen hun eigen leven kunnen verbeteren, maar ook een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan onze samenleving.

Erik van Oosten is regiomanager van VNO-NCW Zeeland. VNO-NCW vertegenwoordigt de belangen van ongeveer 280 aangesloten bedrijven en organisaties in Zeeland.  Dit gebeurt onder andere door netwerkvorming, kennisdeling en belangenbehartiging op uiteenlopende onderwerpen, zoals onderwijs, arbeidsmarkt en economische groei. Erik: “Het aantrekken van internationale medewerkers is ontzettend belangrijk voor de toekomst van onze regio die al jaren kampt met een zeer krappe arbeidsmarkt.“

Belang arbeidsmigranten

“Het belang van arbeidsmigranten voor Terneuzen is, was én blijft heel groot. Sterker nog, als we het zonder deze arbeidsmigranten moeten doen, heeft dat een negatieve impact op de economie. Bedrijven in sectoren zoals de bouw, industrie, zorg en recreatie zijn afhankelijk van internationale medewerkers. Terneuzen heeft veel grote projecten waar zij nodig zijn.” Zo wijst Erik op het vernieuwde sluizencomplex. “Dat bouw je niet zomaar met alleen Zeeuwse medewerkers. Maar ook zaken als infrastructuur voor de aanpak van netcongestie, de verduurzaming van bedrijventerreinen en de woonopgave zorgen ervoor dat extra medewerkers keihard nodig zijn. Daarnaast vinden wij dat de Zeeuwse bevolking moet groeien ook om onze dorpen en steden gezond te houden. Internationale medewerkers dragen  bij aan de leefbaarheid van de regio doordat er minder leegloop plaatsvindt en voorzieningen niet verdwijnen.” 

Mogelijke verbetering en mening aangesloten bedrijven

De aangesloten bedrijven van VNO-NCW zien ook de noodzaak van arbeidsmigranten. Deze bedrijven realiseren allerlei initiatieven om buitenlandse medewerkers aan te trekken en te behouden, variërend van huisvesting tot scholing. 

Een van de grote uitdagingen waar bedrijven tegenaan lopen volgens Erik, is het complexe vergunning- en wetgevingstraject. Vooral voor arbeidsmigranten van buiten de EU. Het Zeeland International Center (voormalig Expat Center) helpt al bij de opvang, maar er is meer nodig.  De aangesloten bedrijven kunnen volgens Erik hieraan bijdragen door samen te werken met elkaar, én ook met de overheid. “Hoe kunnen we internationale medewerkers interesseren om hier te komen wonen en werken. We zijn niet de enige regio die kampt met een krappe arbeidsmarkt. Daarom is het belangrijk om samen een sterk aanbod te doen en als werkgever een actieve rol aan te nemen. Een aandachtspunt daarbij is de huisvesting van internationale medewerkers. We moeten echt samen de schouders eronder zetten om de groeiende vraag naar woningen voor bestaande en nieuwe Zeeuwen te faciliteren.

Toekomstperspectief

 “De vraag naar internationale medewerkers wordt alleen maar groter door de grote projecten die hier nog komen, zoals allerlei projecten op het gebied van energie en verduurzaming, en door de demografische ontwikkeling van onze regio. De bevolking van Zeeland vergrijst. Om aantrekkelijk te blijven voor internationale medewerkers moeten bedrijven en de regio zich blijven ontwikkelen. Een diverse bevolking vervult niet alleen de vacatures, maar brengt ook een verscheidenheid aan perspectieven, culturen en ideeën samen, wat leidt tot innovatie en creativiteit. Diversiteit maakt een regio sterker en aantrekkelijker voor inwoners, bedrijven en bezoekers.”