Visdiefjes

Voorzijde flyer 2022Visdiefjes horen bij een stad als Terneuzen aan de Westerschelde, maar zorgen ook voor overlast.
De vogels arriveren half april en broeden van begin mei tot eind juli. Alle bewoners en ondernemers uit de wijken binnenstad en Java in Terneuzen ontvingen een uitgebreide nieuwsbrief per post. Je kunt de nieuwsbrief hier bekijken. 
Deze webpagina wordt regelmatig bijgewerkt en voorzien van de laatste ontwikkelingen.

De Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat en de gemeente Terneuzen hebben vorig jaar de handen ineengeslagen, om het leefgebied van de visdief te verbeteren en daarmee de overlast in het centrum van Terneuzen te verminderen. Samenwerken aan oplossingen zorgt er niet alleen voor dat er minder hinder in de stad is, maar ook dat meer visdiefjes naar de broedplaatsen buiten de stad trekken en daar ongestoord kunnen broeden.

In januari is een klankbordgroep gevormd. Deze bestaat uit omwonenden, ondernemers, woonstichting Clavis en andere belanghebbenden. Ze worden nauw betrokken bij de uitwerking van de plannen en gevraagd om mee te praten over dit onderwerp. Zij kwamen samen in de maanden januari, februari en in maart. De volgende klankbordgroep is gepland in mei.
Voor algemene informatie kunt u contact opnemen met de wijkcoördinator van de gemeente Terneuzen, Samantha Strooband, via het e-mailadres: s.strooband@terneuzen.nl of het algemene telefoonnummer van de gemeente, tel. 14 0115.

Visdiefjes autowas actie-weekend 5 t/m 8 augustus 2022

Visdiefjes autowas actie-weekend voor bewoners van de wijken Java en Binnenstad Terneuzen!

Begin augustus zwaaien we de eerste visdiefjes uit, ze vliegen terug naar Afrika om daar te overwinteren. We willen alle bewoners/ondernemers van de wijken Java en Binnenstad bedanken voor hun geduld en begrip met een gratis wasbeurt voor de auto. Daarom organiseren we in het weekend van vrijdag 5 tot en met maandag 8 augustus, een visdiefjes autowas-weekend!

Eind juli ontvangen alle bewoners en ondernemers uit het centrum een flyer per post, met daarop een unieke QR-code die ze eenmalig kunnen laten scannen bij Autowaspark Kuzee aan de Meester F.J. Haarmanweg 55 in Terneuzen.

Op vrijdag 5 augustus om 8.30 uur wordt het visdiefjes autowas actie-weekend officieel geopend door wethouder Jurgen Vervaet. Voor alle deelnemers is er die ochtend een gratis kopje koffie/thee met iets lekkers er bij.

Ontwerpwedstrijd voor kinderen!
Voor kinderen uit de wijken Binnenstad en Java, organiseert Natuur & Zo een visdiefjes-ontwerpwedstrijd. Kinderen tussen de 4 en 12 jaar worden opgeroepen om een kunstwerk te maken van een visdiefje. Dat kunstwerk mogen kinderen inleveren tijdens het visdiefjes autowas actie-weekend. Onder alle inzendingen worden trekvogelpakketten verloot! Bekijk hier de flyer van de ontwerpwedstrijd. Deze flyer wordt ook per post verstuurd aan alle kinderen tussen de 4 en 12 jaar uit de wijken Java en Binnenstad.

Update visdiefjes in Terneuzen 'Samenwerken aan oplossingen'

2022 is hét jaar van de visdiefjes in Terneuzen. De Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat Zee en Delta en de gemeente Terneuzen hebben de handen ineengeslagen om het leefgebied van de visdiefjes te verbeteren en daarmee de overlast in het centrum te verminderen. Uit een eerste evaluatie blijkt dat de gezamenlijke aanpak dit jaar zijn vruchten begint af te werpen.

Broedseizoen visdiefjes

De vogels zijn half april gearriveerd in Terneuzen en namen een paar weken de tijd om het gebied te verkennen. Begin mei zijn de eerste visdiefjes begonnen met broeden op plaatsen met kiezels of schelpen. Op dit moment zijn er nog vogels ‘zoekende’ naar een broedplek. Tot eind juli broeden de vogels. In augustus vertrekken de visdiefjes terug naar Afrika om daar te overwinteren.

Nieuwe broedlocaties en preventieve maatregelen

Op ruim 25 platte daken met kiezels in het centrum van Terneuzen zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat de visdiefjes er gaan broeden. De gemeente faciliteerde ook dit jaar weer pandeigenaren van een ‘hotspot’ door netten in bruikleen te geven. Ook konden mensen weer gratis lint afhalen bij de gemeente.
De globale locaties waar maatregelen genomen zijn, kunt u zien op afbeelding 1.

Afbeelding geeft aan waar de ingerichte broedplaatsen, de netten en andere constructies aan maatregelen zich bevinden. Ook is aangegeven waar om technische redenen geen maatregelen mogelijk zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afbeelding 1: Kleuren op de foto: Roze = ingerichte broedplaats, Groen = netten, Geel = andere constructie aan maatregelen, Rood = geen maatregelen met soms als reden technische onmogelijkheden)

De genomen maatregelen variëren van een netconstructie tot linten en vogelvliegers óf een combinatie ervan. Daarnaast zijn er maatregelen getroffen die ervoor moeten zorgen dat visdiefjes een andere plaats vinden, bij voorkeur buiten het centrum, om daar ongestoord te kunnen broeden, zoals een nieuw en drijvend broedeiland, speciaal ingericht voor de visdiefjes, dat in april is afgemeerd in de Westbuitenhaven (zie afbeelding 2).

Voorts is de bestaande broedlocatie bij de radartoren opnieuw ingericht en voorzien van een vossenraster. Daarnaast kennen we natuurlijk ook de bestaande broedlocaties in de Margarethapolder en nabij Dow. Het aantal broedende paren visdiefjes groeit op deze broedlocaties met de dag.

Monitoring en aantal visdiefjes broedparen

Er wordt nauwlettend in de gaten gehouden op welke locaties er gebroed wordt door de visdiefjes. Een eerste stand van zaken is opgemaakt op woensdag 18 mei 2022, door met een drone boven de daken in de binnenstad te vliegen. Alex Wieland, ecologisch adviseur en dit jaar coördinator visdiefjes voor de gemeente: ‘’In de binnenstad en de wijk Java zien we nog wel visdiefjes, maar het aantal broedparen lijkt nu al te zijn afgenomen ten opzichte van vorig jaar. Dat heeft natuurlijk ook te maken met het feit dat er veel grote ‘hotspots’ voorzien zijn van netten, zoals onder andere de daken van de voormalige bibliotheek, appartementencomplex Schelde- en Javahof én het Arsenaalgebouw in de Nieuwstraat. Naar schatting telden we vorig jaar ruim 150 broedparen in de stad, tot nu toe zijn dat er ongeveer 70 tot 80’’.

Op het nieuwe drijvende broedeiland, genaamd ‘Merel’, zijn er circa 15 broedparen gezien. We verwachten dat dit aantal stijgt. Het aantal broedparen bij de radartoren is gestegen naar 40. In de Margarethapolder zitten er op dit moment ook ruim 25 broedparen. Terwijl hier voorgaande jaren veelal zwartkopmeeuwen zaten.
Een nieuwe onverwachte locatie waar nu ook ongeveer 15 visdiefjes broedparen zijn gezien, is het grasveld aan de Westsluis. Op de zogenaamde stootbuffers, onder de brug van Sluiskil, zijn de eerste visdiefjes ook gesignaleerd. Het aantal broedparen is vooralsnog onbekend.
Op de bestaande broedlocatie nabij Dow zitten wederom veel vogels, waaronder zwartkop- en kokmeeuwen, maar óók visdiefjes.

Samenwerking en vervolg

Wethouder Jurgen Vervaet: “Door samen te werken aan oplossingen komen we de bewoners en ondernemers in het centrum tegemoet, maar zorgen we ook voor een betere leefomgeving van de visdief. Ik ben trots op wat we tot nu toe bereikt hebben. Met deze aanpak gaan we zeker ook de komende jaren zo door wat mij betreft. Het is een illusie om alle overlast in het centrum in één keer op te kunnen lossen. De natuur kunnen we immers niet sturen, maar deze aanpak blijkt tot nu toe wel te werken.”

Hoewel we deze periode de visdiefjes verwelkomen in onze stad en ze ongestoord laten broeden, gaan we door met onze aanpak en samenwerking. Een kernteam, met vertegenwoordigers van de drie overheden, overlegt regelmatig en spreekt met bewoners en ondernemers die vertegenwoordigd zijn in een klankbordgroep.


Na het broedseizoen van de visdiefjes vindt een evaluatie plaats en maken we afspraken voor het volgende broedseizoen in 2023. Zo heeft de Provincie al toegezegd in de Margarethapolder nog een drijvend broedeiland te willen realiseren. Ook worden er in de regio broedeilanden hersteld.

Voorlichting

Natuur & Zo, het milieu- en natuureducatiecentrum in Zeeuws-Vlaanderen, heeft een voorlichtingscampagne ontwikkeld voor leerlingen van regionale basisscholen. Binnenkort worden er interactieve gastlessen verzorgd over onder andere kustvogels en vogeltrek.

Contactpersonen

Er zijn veel vragen over de visdiefjes en de maatregelen. Voor dit jaar hebben we gekozen voor één aanspreekpunt en coördinator voor de visdiefjes. Alex Wieland (ecologisch adviseur). Je kunt Alex bereiken via telefoonnummer: 06-12352169.

Heeft u hulp nodig bij de montage van linten op uw dak? Bel dan naar Piblw in Terneuzen, via telefoonnummer: 0115-610 905. Tegen een geringe kostprijs wordt het lint op uw dak aangebracht.

Huurt u bij woonstichting Clavis? Zij treffen zelf maatregelen op de daken van wooncomplexen aan onder andere Javahof en Scheldehof. Vragen aan Clavis? Neem dan contact op met de gebiedscoördinator mevrouw K. Snouwaert, via telefoonnummer: 0115-622 444.

Ondernemers uit het centrum van Terneuzen kunnen ook contact opnemen met stadsmanager Wout den Doelder van Stad Terneuzen. Zijn e-mailadres is: wout@stadterneuzen.nl en het telefoonnummer: 06-20426568.

Visdiefjes ponton

Visdiefjes in Terneuzen krijgen een ponton dat speciaal voor hen is ingericht als broedeiland. Het drijvend broedeiland meert aan op dinsdag 19 april omstreeks 16.30 uur, aan de oostzijde van de Westbuitenhaven, te zien vanaf het Kopje van Kanada.

Het ponton is ingericht als ideale broedplaats voor een visdief, met een vloer van schelpen en zand, gresbuizen, gaaswerk rondom én lokvogels. De gresbuizen dienen als schuilplek bij regen of felle zon. Tijdens het broedseizoen wordt wekelijks gemonitord op de verschillende broedplaatsen én op de daken in het centrum van Terneuzen. 

We kunnen de natuur natuurlijk niet sturen, maar we hopen van harte dat de visdiefjes dit jaar veel gebruik maken van deze nieuwe broedplek. Na het broedseizoen, medio september, wordt het ponton weer weggehaald van deze locatie.

Visdiefjes hebben het moeilijk

De visdiefjes (Sterna hirundo) is een stern (vogelsoort) die leeft van kleine visjes. Zijn voornaamste jachtgebied is de Westerschelde. De vogel heeft het moeilijk en staat op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten in Nederland. Hij is ook wettelijk beschermd door Europese Vogelrichtlijn en de Wet Natuurbecherming. De visdieven komen jaarlijks naar Nederland om te broeden, in de winter verblijven ze in Afrika. 
Van nature broeden de vogels graag op strandvlaktes, maar ze hebben het steeds moeilijker door een gebrek aan geschikte broedlocaties. Hierdoor zoeken ze een alternatief in wijken zoals de binnenstad en Java in Terneuzen. Dit levert voor zowel inwoners, ondernemers én de visdiefjes veel stress en ongemak op.

Onderzoeksrapport

Het rapport 'Visdieven in en om Terneuzen; knelpunten en kansen' is door MaGRID samengesteld in opdracht van de gemeente Terneuzen, de Provincie Zeeland en Rijkswaterstaat Zee en Delta.
Het bevat achtergrondinformatie over de aantallen, broedplaatsen, broedsucces en ecologie van de visdief in het Deltagebied, met het accent op de ruime omgeving van Terneuzen.
De kern van het rapport is echter het aandragen van oplossingen waarvan zowel de visdieven als de inwoners en ondernemers van Terneuzen kunnen profiteren. Het gaat om maatregelen die zowel op de korte termijn als op de langere termijn kunnen worden gerealiseerd.

Hopelijk zorgt dit rapport ervoor dat er een gevoel bij de inwoners van Terneuzen ontstaat dat men ‘trots’ is op de visdief. Een stad aan de Westerschelde leeft in harmonie samen met kustbroedvogels: stimuleren en tolereren waar het kan, weren waar het niet kan. Mede op basis van dit rapport wordt een communicatietraject gestart waar met belanghebbenden gesproken wordt over acute en lange termijn oplossingsrichtingen. Visdieven zullen altijd in en rond Terneuzen blijven broeden. Met het communicatietraject hopen we te bereiken dat de mens in harmonie kan samenleven met de bij de Westerschelde horende natuur.

Officiële lancering 'Zorg voor visdiefjes, samenwerken aan oplossingen!'

Op woensdag 23 februari 2022 overhandigde wethouder Jurgen Vervaet namens het kernteam, samen met Natuur&Zo, een onderzoeksrapport aan Mardie Hack (districtshoofd Rijkswaterstaat), gedeputeerde Anita Pijpelink (Provincie Zeeland) en burgemeester Erik van Merrienboer (gemeente Terneuzen). Dit onderzoeksrapport gaat over de aanpak van de overlast en de zorg voor visdiefjes in en rond het centrum van Terneuzen.

Oplossingen

De visdiefjes horen ook bij een stad aan de Westerschelde. En daar zijn we trots op. In het onderzoeksrapport staat wat er op korte én lange termijn nodig is om de visdiefjes geschikte en voldoende broedlocaties te bieden en de dieren te verleiden naar buiten het centrum te gaan. Met die aanbevelingen gaan de overheden nu aan de slag.

Daken met kiezels of schelpen

De gemeente Terneuzen heeft het kiezeldak van de bibliotheek in Terneuzen, een belangrijke broedplek in het centrum, voorzien van een deugdelijke netconstructie. Het dak wordt daarmee onbereikbaar voor de vogels. Woonstichting Clavis doet dat ook op de daken van de wooncomplexen aan het Javahof en Scheldehof. Het is fijn om te zien dat steeds meer pandeigenaren hun verantwoording nemen en het dak onbereikbaar maken voor visdiefjes. De gemeente Terneuzen zet zich daarnaast extra in dit jaar, om nóg meer belangrijke broedplekken in het centrum, te voorzien van een deugdelijke netconstructie.

Gratis lint

Dit jaar heeft de gemeente weer gratis rood/wit-lint beschikbaar voor pandeigenaren met een plat dak met kiezels of schelpen. Per vierkante meter is een meter lint voldoende. De linten kun je eenvoudig bevestigen aan bestaande onderdelen op het dak en/of door gebruik te maken van stoeptegels of emmers gevuld met zand.
Gratis lint kun je afhalen bij de publieksbalie van de gemeente, op werkdagen tussen 8.30 en 16.30 uur. Een afspraak maken is niet nodig!